Химийн шинжлэх ухааны ач холбогдол
Орчин үеийн нийгмийн амьдралд химийн шинжлэх ухааны үүрэг бусад шинжлэх ухааны нэгэн адил асар их юм. Химийн шинжлэх ухааны ололт амжилтыг ашиглаагүй улс ардын аж ахуйн ямарч салбар байхгүй.
Үйлдвэрлэлийн процессыг химижүүлэх нь техникийн дэвшлийн үндсэн нөхцлийн нэг байдаг .
Химийн шинжлэх ухааны ололт амжилтыг ашиглаж орчин үеийн үйлдвэрүүд өндөр чанартай ган , маш их хатуу чанартай , дулаан тэсвэрлэх чанараар өндөр хайлшууд , нийлэг мяндас , хиймэл торго , хөдөлгүүрийн түш , будгууд , тэсрэмтгий бодис , давс , хүчил , шүлт , төрөл бүрийн эмийн бодис зэргийг гаргаж байна.
Химийн үйлдвэрийн бүх талын хурдацтай хөгжил нь шинжлэх ухаан техникийн дэвшлийн чухал эхлэл болж байна . Химийн үйлдвэрээс гарч байгаа материалуудын хэрэглээ нь үйлдвэр ба хөдөө аж ахуйд чанарын өөрчлөлт хийх бололцоог улам бүр олгож байна. Энэ өөрчлөлт нь бүтээгдэхүүний гаралтыг нэмэгдүүлэх , чанарыг дээшлүүлэх , улмаар ард түмний өргөн хэрэглээг хангахад ач холбогдолтой байдаг .
Байгаль хүн төрөлхтөнд нүүрс , нефьт , хийнүүд , хүдрүүд , агаар ус , давс зэрэг бэлэн түүхий материалуудыг өгдөг бөгөөд тэдгээрээс хүн өөрсдийн хэрэгцээтэй , үнэт бодис болон эдлэлүүдийг хийдэг. Ингэхийн тулд химийн хуулиуд , аргыг мэдэж ашиглах хэрэгтэй.
Хөдөө аж ахуйд ургацын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд эрдэс бордоо , ургамлыг хорхоо шавжнаас хамгаалах химийн бодисууд , полимерүүд гэх мэтийн олон тооны бүтээгдэхүүнийг гарган хэрэглэж байна. Жилээс жилд хүнсний бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлд химийн үүрэг улам бүр өсөн нэмэгдэж байна.
Биологи болон анагаах ухаанд химийн шинжлэх ухааны ач холбогдол асар их. Амьд бие махбодод сая орчим процесс явагдаж байдаг. Хүний бие махбодийн альч эсэд мянга орчим процесс явагдаж байдаг. Амьд бие махбодын олон янзын биологийн функцуудын эцсийн эцэст аль нэг химийн уравлаар тодорхойлогддог. Жишээ нь: Энергийн хэрэгцээ гол төлөв эсийн амьсгалын гол үндэс болсон глюкозын биологийн исэлдэх урвалаар хангагддаг:
Үйлдвэрлэлийн процессыг химижүүлэх нь техникийн дэвшлийн үндсэн нөхцлийн нэг байдаг .
Химийн шинжлэх ухааны ололт амжилтыг ашиглаж орчин үеийн үйлдвэрүүд өндөр чанартай ган , маш их хатуу чанартай , дулаан тэсвэрлэх чанараар өндөр хайлшууд , нийлэг мяндас , хиймэл торго , хөдөлгүүрийн түш , будгууд , тэсрэмтгий бодис , давс , хүчил , шүлт , төрөл бүрийн эмийн бодис зэргийг гаргаж байна.
Химийн үйлдвэрийн бүх талын хурдацтай хөгжил нь шинжлэх ухаан техникийн дэвшлийн чухал эхлэл болж байна . Химийн үйлдвэрээс гарч байгаа материалуудын хэрэглээ нь үйлдвэр ба хөдөө аж ахуйд чанарын өөрчлөлт хийх бололцоог улам бүр олгож байна. Энэ өөрчлөлт нь бүтээгдэхүүний гаралтыг нэмэгдүүлэх , чанарыг дээшлүүлэх , улмаар ард түмний өргөн хэрэглээг хангахад ач холбогдолтой байдаг .
Байгаль хүн төрөлхтөнд нүүрс , нефьт , хийнүүд , хүдрүүд , агаар ус , давс зэрэг бэлэн түүхий материалуудыг өгдөг бөгөөд тэдгээрээс хүн өөрсдийн хэрэгцээтэй , үнэт бодис болон эдлэлүүдийг хийдэг. Ингэхийн тулд химийн хуулиуд , аргыг мэдэж ашиглах хэрэгтэй.
Хөдөө аж ахуйд ургацын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд эрдэс бордоо , ургамлыг хорхоо шавжнаас хамгаалах химийн бодисууд , полимерүүд гэх мэтийн олон тооны бүтээгдэхүүнийг гарган хэрэглэж байна. Жилээс жилд хүнсний бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлд химийн үүрэг улам бүр өсөн нэмэгдэж байна.
Биологи болон анагаах ухаанд химийн шинжлэх ухааны ач холбогдол асар их. Амьд бие махбодод сая орчим процесс явагдаж байдаг. Хүний бие махбодийн альч эсэд мянга орчим процесс явагдаж байдаг. Амьд бие махбодын олон янзын биологийн функцуудын эцсийн эцэст аль нэг химийн уравлаар тодорхойлогддог. Жишээ нь: Энергийн хэрэгцээ гол төлөв эсийн амьсгалын гол үндэс болсон глюкозын биологийн исэлдэх урвалаар хангагддаг:
C6H12O6 + 6O2 = 6CO2 + 6H2O
Амьтны гадаад амьсгалаар эсэд хүчилтөрөгчийн хангамж нь гемоглобины агаарын хүчилтөрөгчтэй нэгдэх уравлаар тодорхойлогдоно:
Hb + O2 = HbO2
Тогтвор муутай комплекс-оксигемоглобин HbO2 нь хүчилтөрөгчийн зөөгч болно. Гемоглобины багасалт нь бие махбодод хүчилтөрөгчийн дутагдлыг бий болгож " анеми" хэмээх хүнд өвчин үүсэхэд хүргэнэ. Өвчин үүсгэх химийн процессүүдийн мөн чанарыг таньж мэдэх нь өвчнийг эмчлэх аргыг эрж олоход зайлшгүй хэрэгтэй учраас эмч нар анагаахын химийн асуудалд байнга анхаарал тавьж түүнийг судлаж байх шаардлагатай байдаг.
No comments:
Post a Comment