.: CT 320

F.CT 320 “Будгийн химийн технологи” 3 кредит

1. Оршил

F. СТ320 кодтой “Будгийн химийн технологи” хичээл нь ШУТИС- ийн МТС- ийн Химийн технологийн салбарын “Арьс ширний үйлдвэрийн химийн технологич, Нэхмэлийн үйлдвэрийн химийн технологич” мэргэжлийн ангиудын оюутнуудын заавал үзэх мэргэшүүлэх хичээлийн нэг юм. Энэхүү хичээлийн зорилго нь :Органик будгийн бодисын бүтэц, шинж чанар, төрөл ангилал, зориулалтын талаар онолын мэдлэг олгож, зарим будгийн бодисыг гаргах, материалыг будах технологи ажиллагаа болон будгийн чанар, тогтворыг шалгах технологитой танилцах

Оюутанд олгох

Мэдлэг: Өнгө ба будгийн тухай ойлголт, органик будгийн бодисын молекулын бүтэц, нэршил,

ангилал, шинж чанар, зориулалт, гарган авах арга, будах технологи ажиллагааг эзэмшүүлнэ.

Чадвар: Будгийн бодисыг синтезлэн гаргах, будгийн бодисыг төрөл, ангиллаар нь ялгаж, сонголт хийж, зориулалт ба онцлог шинжийг тодорхойлон будах технологи ажиллагааг эзэмших.

Дадал: Хөвөн, ноос, ноолуур, савхи, хром эдлэлийн будгийн сонголтыг хийж, будах технологи ажиллагааг гүйцэтгэх, будгийн тогтворыг шалгах

2. Ашиглах сурах бичиг:

(Химия) Сборник, 21 книга по химии красителей

1.Бородкин В.Ф. - Химия красителей (1981, PDF)
2. Лисицин В.Н. -Химия и технология промежуточных продуктов (1987, PDF)
3. Мельников Б.Н., Виноградова Г.И. - Применение красителей (1986, PDF)4. Родионов. -Лаб. руководство по химии красителей (1948, PDF)
5. Степанов Б.И. -Введение в хим. и технолог. орган. красит (1984, PDF)

6. Воробьев.Ю.У и др - Лабораторный практикум по химий органических красителей

г. Иванова, 1996.
7. Dyes classified by intermediates (1922, PDF)8. Fundamental processes of dye chemistry (1949, PDF)9. The chemistry of the coal tar dyes (1911, PDF)10. Венкатараман К. - Аналитическая химия синтетических красителей (1979, DjVU)
11. Дихромичные азокрасители для жидкокристаллических дисплеев Обзор (1987, DjVU)
12. Ельцов А.В. Лабораторный практикум по синтезу промежуточных продук-тов и красителей. (1985, PDF)13. Николенко Л.Н. Лабораторный практикум по промежуточным продуктам и красителям. (1965, PDF)
14. Лившиц М.Л., Пшиялковский Б.И. Лакокрасочные материалы. Справочное пособие. (1982, DjVU)
15. Фирц-Давид Г.Э., Бланже Л. Основные процессы синтеза красителей. (DjVU)
16. Перевалов В.П. Основы проектирования и оборудования производств тонкого органического синтеза. ( DjVU)
17. Ворожцов Н. Основы синтеза промежуточных продуктов и красителей. (1934, DjVU)
18. Плановский, Гуревич Аппаратура промыш полупрод и красителей. ( DjVU)
19. Дринберг С.А., Ицко Э.Ф. Растворители для лако-красочных материалов. (1980, DjVU)10. Орлова О.В., Фомичева Т.Н. Технология лаков и красок. (DjVU)
21. Чекалин М.А., Пассет Б.В., Иоффе Б. Технология органических красителей и промежуточных продуктов. ( 1980, DjVU)
22. Харламова О.А., Кафка Б.В. - Натуральные пищевые красители (DjVU)

3 .Хичээлийн сэдэвчилсэн төлөвлөгөө:

Долоо хоног	Сэдэв	Тэмдэглэл
	Лк-1. Гэрэл ба өнгөний тухай физикийн ойлголт. Лаб-1. Өнгө холих ба нэмэгдэл өнгө гаргаж авах	[1]-11-14,31-38 [5]-19-26
	Лк-2. Эртний өнгөний тухай онолууд. Будгийн бодисын молекулын бүтэц. Лаб-2. Ширхэгт материалын ангилал, тэдгээрийг таних арга.	[1]- 14-27 [5]- 26-70
	Лк-3. Органик будгийн ангилал ба нэршил. Лаб-3. Арилметаны будгийн синтез. Фенолфталеин, Флуоресцеины синтез	[1]- 38-47 [3]- 7-33, 39-45, [5]- 94-126, [6]- 35-37
	Лк-4. Нитро ба нитрозобудгууд, полиметины будаг, ангилал, шинж чанар, хэрэглээ Лаб-4. Хинонимины будгийн синтез	[1]- 48-55 [5]- 129-145 [6]- 115-121
	Лк-5. Арилметаны будгууд, ангилал, шинж чанар, хэрэглээ. Лаб-5. Азо хүчлийн будгийн синтез	[1]-55-72 [5]- 142-176 [6]-115-121
	Лк-6. Хинонимины будгуудын ангилал, шинж чанар, хэрэглээ. Лаб-6. Азо хүчлийн будгийн синтез	[1]- 72-81 [5]- 171-203 [6]-104-115
	Лк-7. Азобудгууд, моноазобудаг ангилал, шинж чанар, хэрэглээ Лаб-7. Азо хүчлийн будгийн синтез	[1]- 82-134 [5]- 206-294 [6]-104-121
	Лк-8. Моноазобудийн ангилал, гол төлөөлөгчид Лаб-8. Азо шулуун будгийн синтез	1]- 82-134 [5]- 206-294 [6]-104-121
	Лк-9. Ди, полиазобудгууд шинж чанар, хэрэглээ Лаб-9. Антрахиноны будгийн синтез	[1]- 135-147 [3]- 295-331, [6]-72-76
	I сорил. Лк-10. Антрахиноны будгууд ангилал, шинж чанар, хэрэглээ Лаб-10. Хүхэрлэг ба фталоционины будгийн синтез	[1]- 150-160 [5]- 342-410 [6]-178-181
	Лк-11. Кубо будаг, ангилал, шинж чанар, хэрэглээ. Лаб-11. Хордуулгатай будалтын технологи	1]- 163-188 [3]-83-93 [5]- 419-468
	Лк-12. Кубо будаг, ангилал, шинж чанар, хэрэглээ. Лаб-12. Ширхэгтийн шулуун будгаар будах технологи	1]- 188-200 [3]- 89-93 [5]- 459-481
	Лк-13. Хүхэрлэг будаг ангилал, шинж чанар, хэрэглээ Лаб-13. Целлюлозын ширхэгтийг будах технологи	[1]- 200-206 [2]- 94-113
	Лк-14. Фталационины будаг ба флуоресцент цайлгагч Лаб-14. Будгийн өнгөнд нөлөөлөх хүчин зүйлс	1]- 207-220 [3]-121-129 [5]-520-552
	II сорил Лк-15. Нэхмэлийн үйлдвэрийн будгийн хэрэглээ Лаб-15. Будаг шингээлтийг спектрофотометрийн аргаар тодорхойлох.	[3]- 83-165, 192-205
	Лк-16. Будгийн тогтворыг шалгах аргууд Лаб-16. Будгийн тогтворыг шалгах аргууд	[1]-46-47 [3]- 45

4. Бие даалтын ажлын сэдэв

7 хоног	Сэдэв	Тэмдэглэл
5	Гэрэл ба нэмэгдэл өнгө гаргах арга	1 оноо
6	Будгийн техникийн ба химийн ангилал, нэршил	1 оноо
7	Нитро ба нитрозо будаг, полиметны будаг	2 оноо
8	Арилметаны будаг	2 оноо
9	Хинонимины будаг	2 оноо
10	Азобудаг	3 оноо
11	Антрахиноны будаг	2 оноо
12	Кубобудаг	3 оноо
13	Хүхэрлэг будаг	2 оноо
14	Фталационины будаг	2 оноо
15	Нэхмэлийн үйлдвэрийн будгууд	2 оноо
16	Будгийн тогтворыг шалгах	2 оноо

Долоо хоног	Сэдэв	Тэмдэглэл
V - VII	Гэрэл ба нэмэгдэл өнгө гаргах арга Будгийн техникийн ба химийн ангилал, нэршил Нитро ба нитрозо будаг, полиметны будаг	4 оноо
VIII - XI	Арилметаны будаг Хинонимины будаг Азобудаг Антрахиноны будаг	9 оноо
XII- XIV	Кубобудаг Хүхэрлэг будаг Фталационины будаг	7 оноо
XV- XVI	Нэхмэлийн үйлдвэрийн будгууд Будгийн тогтворыг шалгах	4 оноо

БИЕ ДААЛТЫН АЖЛЫГ ГҮЙЦЭТГЭХДЭЭ ДАРААХ ЗҮЙЛИЙГ АНХААРАХ:

Бие даалтын ажлыг гүйцэтгэхдээ үндсэн сурах бичгээс гадна веб сайт, интернетийн материалыг ашиглаж, ашигласан материалын жагсаалтыг хийх
Бие даалтын ажлыг сэдвийн дагуу хугацаанд нь хийж, багшид тооцуулах
Шалгах хугацаа дууссаны дараа нөхөн шалгах боломжгүйг анхаарах

СТ320. Будгийн химийн технологи. Бие даалтын даалгаварууд:

Бие даалт - 1. Гэрэл ба өнгөний тухай ойлголт

Будгийн ангилал ба нэршил,

нитро, нитрозо, полиметины будгууд

Вариант – 1

Хромат өнгөний шинж чанарыг тайлбарлах.
Будгийн техникийн ангилал.
Өнгөний тухай хиноидын онол.
Полиметины будаг яагаад катионы будагт ордог вэ?

Вариант – 2

Будгийн нэршил.
Ахромат өнгө.
Өнгөний хромофор-ауксохромын онол.
Туйлширсан халагчид (ЭД ба ЭА)
Нитро будгийн онцлог, гол төлөөлөгч

Вариант – 3

Будгийн химийн ангилал.
Нэмэгдэл өнгө.
Будгийн молекулын бүтэц.
Өнгөний тухай эртний онолууд.

Вариант – 4

Усанд уусдаг будгууд.
Гэрлийн шингээлт ба будгийн молекулын бүтэц.
Өнгөний электроны онол.
Молекулын энергийн түвшин.
Нитрозо будаг

Вариант – 5

1. Усанд уусдаггүй будгууд

2. Өнгөний тодрол ба бууралт

3. Нэмэгдэл өнгө.

4. Будгийн молекулын бүтэц.

5. Тринитро фенол

Вариант – 6

1. Өнгөний хромофор-ауксохромын онол.

Туйлширсан халагчид (ЭД ба ЭА)
Будгийн молекулын иончлол
Нэмэгдэл өнгө, түүнийг гарган авах
Полиметины будгийн онцлог

F.СТ320. Бие даалтын ажил № 2. Арилметаны, азо,

антрахиноны будгууд

Вариант 1 1. Азо будгийн ангилал
2. Хэрэглэх аргаар нь аминоантрахиноны будгуудыг ямар бүлэгт ангилах вэ?

3. Хүчлийн трифенилметаны будгуудыг ямар аргаар гарган авах вэ? Тодорхой

жишээ дээр урвалын тэгшитгэлийг бич
4. Тиазины будгийн хөх өнгийг юугаар тайлбарлах вэ?

Вариант 2
1. Моно азо будгийн ангилал

2. Диаминтриарилметаны будгийн өнгө нь бүтцийн ямар онцлогтой холбоотой вэ?
3. Михлорийн гидролтой харьцуулахад Аурамин илүү тод өнгө үзүүлдгийг юугаар тайлбарлах вэ?
4. Диоксазины будгийг ямар аргаар гарган авах вэе Урвалын тэгшитгэлийг бич.

Вариант 3
1. Азо будгийн шинж чанар

2. Катионон антрахинон будгийн бүтцийн онцлог юу вэ?

3. Диамин ба триаминтриарилметаны будгуудыг гарган авах аргуудыг нэрлэж, урвалын тэгшитгэлүүдийг бич.
4. Хинонимины будгууд нь арилметаны будгаас яагаад илүү гүн өнгө үзүүлдэг вэ?

Вариант 4
1. Диазо будаг

2. рН-ийн өөрчлөлтөөс фенолфталеины өнгө өөрчлөгдөхийг юугаар
3. Триарилметаны будгийг ксантен ба акридины будагт хувиргахад будгийн өнгө нь яаж өөрчлөгдөх вэ?
4. Тиазины будгаар ямар ширхэгтийг яаж будах вэ?

Вариант 5
1. Полиазо будгийн онцлог

2. Лейко нэгдлийг исэлдүүлэн будаг гарган авахад ямар исэлдүүлэгчийг хэрэглэх вэ?
3. Родамин С, Сульфородамин С-г гарган урвалын схемыг болон эдгээр будгуудын шинж чанар, хэрэглээг бич. 4. Антрахиноны будгийн ангилал, гол төлөөлөгч.

Вариант 6

1. Гидроксиантрахиноны будгаар ямар ширхэгтийг будах вэ?

2. Диазожуулах ба азохолбох урвалын схемыг бич.

2. Ксантены будгийн бүтцийн онцлог юу вэ?
3. Оксазины будгаар ямар ширхэгтийг яаж будах вэ?

F.СТ320. Бие даалтын ажил № 3. Азобудаг, антрахиноны

ба кубо будаг

ВАРИАНТ 1

Индигоид будгийн ангилал, онцлог шинж
Индиго будгийн имины бүлгийг хүхрийн атомаар солиход өнгө нь яаж өөрчлөгдөх вэ?
Хүхэрлэг будгийн онцлог
Цианилаар будах технологийн процессын схемийг бич.

ВАРИАНТ 2

1. Индиго будаг гарган авах урвалын тэгшитгэлийг бичиж, яагаад шүлтийн холимог хэрэглэдэгийг тайлбарла.

2. Уусдаг ф-ны будгийн гол төлөөлөгч, онцлог

3. Ангижруулагч хэрэглэхэд кубо будгийн өнгө нь яаж өөрчлөгдөх вэ?

4. Флуоресцент цайлгагч бодисуудыг нэрлэ.

ВАРИАНТ 3

1. Хүхэрлэг будгийн ангилал

2. Кубо будгийн онцлог шинж юу вэ?

3. Тиоиндигоид будгийг өнгөгүй нэгдэлд хувиргахад ямар исэлдүүлэгч

хэрэглэх вэ? Тэгшитгэлийг бич.

4. Хүхэрт натрийн оролцоотойгоор хүхэрлэг будгийг шүлттэй халаах үед ямар урвал явагдах вэ?

ВАРИАНТ 4

1. Кубо будгаар будах технологын ерөнхий бүдүүвчийг бич

2. Хүхэрлэг будгаар материалыг будах онцлог

3. Тиазины будгийн онцлог, гол төлөөлөгч

4. Ногоон өнгийн фталоцианины пигментийг яаж гарган авах вэ?

ВАРИАНТ 5

1. Фталоционины будгийн молекулын бүтцийг тайлбарла.

2. Исэлдүүлэгч, ангижруулагчийн нөлөөнд кубо будаг хэрхэн хувирах вэ?

3. Хүхэрлэг будгийн ангилал

4. Фталын хүчлээс металлфталоцианины синтезийн урвалын схемийг бич.

F.CT320. Бие даалт 4. Нэхмэлийн үйлдвэрийн будгууд

Будгийн тогтворыг шалгах

Вариант 1

1. Ноос ноолуур будах будгийг нэрлэж, онцлогийг заа.

2. Хөлсөнд будгийн тогтворыг шалгах

Вариант 2

1. Арьс шир будах будгууд, онцлог

2. Усанд будгийн тоговорыг шалгах

Вариант 3
1. Целлюлозын ширхэгтийг будах будгууд

2. Хуурай нойтон үрэлтэнд будгийн тоговорыг шалгах

Вариант 4
1. Хөвөн даавууг будах будгууд

2. Гэрэлд будгийн тоговорыг шалгах

Вариант 5
1. Синтетик материалыг будах будгууд

2. Угаалганд будгийн тоговорыг шалгах

.

CT 320

1. Оршил

6. Воробьев.Ю.У и др - Лабораторный практикум по химий органических красителей

3 .Хичээлийн сэдэвчилсэн төлөвлөгөө:

No comments:

Post a Comment